Skammtķmasjónarmiš tekin fram yfir langtķmasjónarmiš ķ sjįvarśtvegsmįlum innan ESB

Lķkurnar į žvķ aš viš gętum fengiš vald hingaš heim ķ fiskveišimįlum minnkaši mikiš meš Lissabon-sįttmįlanum. Vęntingar um aš Evrópusambandiš taki Ķsland til fyrirmyndar ķ sjįvarśtvegsmįlum eru mikiš oršum auknar.  Ķsland žarf aš tryggja įfram fullt forręši yfir fiskveišilögsögunni og ekki kemur til greina aš semja sig frį žvķ ķ ašildarsamningum viš Evrópusambandiš. Ķ sameiginlegri sjįvarśtvegsstefnu Evrópusambandsins liggur hugsunarvilla žar sem skammtķmastjónarmiš eru tekin fram yfir langtķmasjónarmiš um verndun fiskistofna. Framkvęmdastjórn ESB telur naušsynlegt aš endurskoša regluna um hlutfallslegan stöšugleika ķ žeirri endurskošun sem į sér nś staš į sameiginlegu sjįvarśtvegsstefnu sambandsins. Žetta kom m.a. fram hjį dr. Kristjįni Žórarinssyni, stofnvistfręšingi hjį LĶŚ, en hér birtist annar hluti vištals sem ég tók viš hann ķ žęttinum ESB Nei eša Jį? į Śtvarpi Sögu ķ maķ į sķšasta įri. 

2. hluti 

JBL: Nś ert žś bśinn aš fara śt til Brussel aš halda erindi og heyra ķ mönnum og menn hafa komiš hingaš lķka. Žś ert nś bśinn aš segja žaš svona nokkurn veginn en ef žś metur višbrögin viš ykkar mįlflutningi žarna śti og hvaš žś telur žetta vera lķklegt aš viš nįum žarna “góšum” samningi varšandi sjįvarśtvegsmįl?

KŽ: Žaš er svo margt sem gerir žaš mjög erfitt og viš skulum bara nefna žetta ķ žvķ samhengi aš žaš er kominn Lissabon-sįttmįli sem er grundvallarskjal hjį [ESB]. Žar sem Evrópusambandiš hefur eitt forręši yfir sjįvarśtvegsmįlunum og žar meš tališ vernd fiskistofna og slķkt [žį hafa] lķkurnar į aš viš gętum fengiš einhverjar undanžįgur og fengiš eitthvaš vald hingaš heim minnkaš mikiš meš Lissabon-sįttmįlanum.

JBL: Žannig aš žś meinar aš frį žvķ fyrir 10 įrum žegar žś varst aš kynna žetta žį hefur samrunninn dżpkaš – žaš er mišstżringin er oršin meiri meš žessum nżja sįttmįla?

KŽ: Žaš er aušvitaš almennt atriši. Žaš sem er aušvitaš ljóst er hinsvegar [hvaš varšar] sjįvarśtvegsmįlin sérstaklega aš žau eru komin miklu fastar inn ķ grunnskjal [ESB] sem er ekki hęgt aš semja sig framhjį. Žį er žaš spurningin: Hvert veršur fyrirkomulagiš almennt? Žessar vęntingar um aš Evrópusambandiš taki Ķsland til fyrirmyndar eru mikiš oršum auknar. Ég get ekki séš aš žaš gerist.

JBL: Ef viš tökum til dęmis landbśnašarmįlin žį hafa Bęndasamtökin talaš um žaš aš žau vilji taka sameiginlegu landbśnašarstefnuna śt fyrir sviga og vilja ekki undirgangast hana. Einmitt śt af žvķ žau vilja ekki missa forręšiš. Bęndur vilja ekki missa forręšiš yfir mótun stefnunar. Eru einhverjar slķkar kröfur [uppi varšandi sjįvarśtvegsmįlin]? Nś er hópur ķ gangi varšandi samningana um sjįvarśtvegsmįl. Eru einhverjar slķkar kröfur um aš segja bara aš viš viljum bara taka sjįvarśtvegsmįlin śt fyrir sviga og ekki semja okkur inn ķ žessa stefnu žvķ aš viš missum forręšiš? Er žaš ekki ljóst aš viš missum alltaf forręšiš yfir mįlinu?

KŽ: Menn hljóta aš setja fram žessar kröfur og veršum viš ekki aš treysta samningamönnunum til žess?

JBL: Žetta kom fram hjį Hirti Gķslasyni śtgeršamanni sem var hér hjį mér um daginn. Žį talaši hann um žaš aš žaš vęri krafa uppi aš Ķsland [yrši] meš fullt forręši yfir fiskveišilögsögunni.

KŽ: Jį, sem best ég veit žį er žaš rétt hjį honum. Samningarnir eru, varšandi žennan mįlflokk, ekki byrjašir žannig aš žś kķkir bara ķ žingsįlyktunartillöguna į sķnum tķma og žį séršu žau atriši sem lögš er įhersla į.

JBL: Og žaš er ekkert um aš ręša aš menn semji sig frį žessu. Myndi žaš žjóna hagsmunum Ķslands aš fara aš semja sig frį žessu?

KŽ: Mér finnst žaš ekki koma til greina og žaš eru margar įstęšur fyrir žvķ. Žaš er nįttśrulega ķ fyrsta lagi aš žar meš eru örlög okkar ķ žessu varšandi nżtingu žessarar mikilvęgu aušlindar [ķ höndum ašila] ķ öšrum löndum. Viš höfum żmsa kosti og styrkleika til žess aš stjórna fiskveišunum betur heldur en margir ašrir. Žaš hefur oft veriš sagt aš okkar verkefni er miklu aušveldara heldur en margra annara, eins og ef viš tökum Noršursjóinn. Einfaldlega vegna žess aš kannski svona rśmlega tveir žrišju af okkar fiskveišum eru śr stofnum sem eru aš langmestu eša alfariš innan okkar eigin lögsögu žannig aš viš žurfum ekki aš semja viš ašra. Žaš er aušvitaš miklu aušveldara verkefni heldur en aš stjórna flotum margra rķkja innan į sameiginlegu svęši žar sem menn žurfa aš koma sér saman um hlutina.

JBL: En nś segja einmitt ašildarsinnar, žaš er nś alltaf viškvęmt hvaš mašur kallar alla hópa ķ žessu, eša žeir sem eru hlynntir ašild sem hafa komiš hingaš segja aš žaš er einmitt śt af žessu aš žaš er ljóst aš tveir žrišju af stofnunum séu okkar aš žį muni Evrópusambandiš višurkenna žaš og ekki gera kröfu um aš stjórna, einmitt vegna žessarar stašreyndar.


KŽ: Jį, punkturinn er samt ósköp einfaldur. Menn eru vęntanlega žarna aš vķsa ķ žaš sem heitir hlutfallslegur stöšuleiki sem er žį óbreytt nżtingarmynstur sem nżtur veikrar réttarstošar og er hęgt aš breyta. Žaš er engin trygging fyrir žvķ aš sś regla verši til langframa.

JBL: Jį, žaš er ekki hluti af sįttmįlum?

KŽ: Nei, nei žaš er rétt aš minnast žess aš ķ Gręnbók sem framkvęmdastjórnin gaf śt ķ ašdraganda eša byrjun endurskošunar nśna. Žar vekja žeir mįls į žvķ aš žaš žurfi aš breyta žessari reglu. Hśn leišir af sér żmisleg vandręši. Žś ert meš sameiginleg hafsvęši. Žś ert meš sameiginlega fiskistofna. Og svo fęr hvert ašildaland, sem nżtur žar réttar, įkvešin hlutfall af heildaraflanum į hverju įri, stofn fyrir stofn. Sķšan mega menn ekki landa afla sem žeir eiga ekki kvóta fyrir. Žannig aš, vegna žess aš žeir eru meš žennan hlutfallslega stöšugleika, ekki meš sveigjanleika, ekki meš framsal og annaš slķkt žį eru fiskiskip ólķkra ašildalanda aš henda sitthvori tegundinni śr afla sķnum löglega. Žeim er skylt aš gera žaš. Žeir mega ekki landa aflanum.

JBL: Jį, brottkast er leyfilegt ķ Evrópusambandinu.

KŽ: Jį, žetta er eitt af stóru mįlunum sem žeir ętla aš fara ķ gegnum nśna og hefur veriš ķ umręšunni. Mikill žrżstingur į aš gera eitthvaš ķ žessu. Žvķ žetta er aušvitaš ótękt og óverjandi aš hafa žetta svona. En hvaša įrangri žeir nį og hvers konar samkomulag žaš veršur og hvort žaš dugar į eftir aš koma ķ ljós.

JBL: En žetta eru žeir bśnir aš tala um ķ um 28 įr, er žaš ekki rétt, aš banna brottkast?

KŽ: Jį, jį. Ég veit nś ekki hvort žeir hafi oršaš žaš žannig. En žeir hafa talaš um, žaš sem ég žekki af umręšunni, er žaš aš žetta er alvarlegt vandamįl sem žarf aš leysa. Tölurnar eru alveg hrikalegar ķ sumum stofnum. Žęr eru uppi į boršinu.

JBL: En fyrir 10 įrum žegar žś komst aš žessu žegar žeir voru aš endurskoša stefnu sķna hjį Evrópusambandinu. Voru žeir žį ekki lķka aš tala um brotkast? Var žetta ekki oršiš vandamįl žį?

KŽ: Jś, jś, įherslan į žetta mįl er samt miklu meiri nśna heldur en žį eftir žvķ sem ég skynja žaš. Žaš sem žeir voru mest aš tala um ķ žeim hluta sem ég kom aš, žaš var žaš aš setja stefnu til lengri tķma žvķ žetta var nįttśrulega alveg óskaplegt ferli hvernig žetta gekk fyrir sig į hverju įri žegar žeir voru aš semja um kvótana. Aš fyrst fęršu rįšgjöf frį vķsindamönnunum, svo koma sérfręšingar framkvęmdastjórnarinnar aš žvķ og hękka žęr tölur, svo koma rįšherrarnir saman og hękka ennžį meira. Žannig aš menn eru komnir śr öllu korti meš aflamagniš og sķšan fóru žeir hver til sķns heima og sögšust hafa bjargaš svo og svo mörgum störfum meš žvķ aš fį meiri afla ķ sinn hlut. Fengu aušvitaš sama hlutfall. Žaš er bara heildaraflinn sem vex. Žarna liggur hugsunarvillan. Menn eru aš taka skammtķmasjónarmiš fram yfir langtķmasjónarmiš. Žeir eru aušvitaš til lengri tķma aš fórna atvinnutękifęrum vegna žess aš afrakstursgeta stofnanna getur minnkaš og minnkaš meš žessum ašferšum. Žaš sem žeir voru aš gera žegar ég var žarna, žar voru menn frį framkvęmdastjórninni, frį rįšuneytum og frį hagsmunasamtökum ķ Evrópusambandslöndum. Žeir voru aš skoša fiskveišistjórnun til lengri tķma žannig aš žaš sem žeir bįšu mig um aš fjalla um var fyrst og fremst aflareglan ķ žorski og sś nįlgun sem viš höfum tekiš į žaš. Žaš kannski svolķtiš gaman aš segja frį žvķ aš viš vorum fimm sérfręšingar sem voru kallašir inn. Žaš var einn frį Hawaii, einn frį Įstralķu, einn frį Flórķda og einn ķ višbót. Ég hafši svolķtiš gaman aš žvķ hvernig žeir voru kynntir. Žaš var į ensku svona: we have five distinquisted experts from continents outside Europe. Sem sagt meginlöndum utan Evrópu. Ég var mjög stoltur komandi frį Ķslandi aš heyra žennan frasa. En sķšan fór žessi umręša žarna af staš og žeir horfa meira til lengri tķma, eftir žessa endurskošun, žaš er meira um aš žeir eru aš skoša aflareglur og slķkt. Gallinn er bara sį aš žaš eru verulega miklar brotalamir ķ framkvęmd og eftirliti hjį Evrópusambandinu žannig aš menn geta veriš meš góšan įsetning, menn geta veriš meš góš markmiš og allt žaš. En ef menn fara ekkert eftir žessu žį er įrangurinn ekki mikill.

JBL: Og kannski mikill hvati til žess aš svindla ķ kerfinu?

KŽ: Žaš er aušvitaš ķ hlutarins ešli aš ef žś ętlar aš stjórna ašgangi aš aušlind og hvaš į aš taka mikiš śr [henni] žį žarftu aš hafa skżrar reglur og strangt eftirlit. Vandamįliš žarna er margžętt. Žaš er fįnarķki sem ber įbyrgšina į eftirlitinu.

JBL: Hvaš įttu viš meš žvķ?

KŽ: Fįnarķki er bara rķkiš [žar] sem skipiš er skrįš. Sķšan ertu meš stórt hafsvęši og meš skip frį mismunandi rķkjum aš veiša į mismunandi hafsvęšum. Žaš eru mjög mismunandi ašgeršir ólķkra ašildarrķkja vegna sama brots. Žannig aš žaš er engin samrżnd framkvęmd į reglum og menn hafa nś sagt žaš aš žaš er ekki lķšandi aš ekki gildi jafnręši ķ žessum efnum. Žannig aš žetta er eitt af žvķ sem žeir eru aš skoša nśna til hlišar viš endurskošun į fiskveišistefnunni.

JBL: Ef viš tökum til dęmis Bretland, žar eru žį togarar aš veiša frį Spįni og Bretlandi og öšrum rķkjum og ef aš til dęmis fįnarķkiš kemur aš togara frį eigin landi žį eru žeir kannski aš mešhöndla žaš brot öšruvķsi en hjį öšrum?

KŽ: Jį, svo er mér sagt og aš žetta sé mjög mismunandi.

JBL: Viš förum aš taka hlé, žaš er kannski įgęt aš eftir hlé aš fara yfir žetta betur hvernig žessi sjįvarśtvegsstefna Evrópusambandsins er rekin, einmitt eins og viš vorum aš byrja aš fara yfir.


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 identicon

Kostulegt aš bera saman stjórn fiskveiša hjį žjóšum sem telja hundrušir milljóna, og sķšan litla ķsland, sem hefur eitt ašgang aš 85-90% af aušlindinni.

Žaš hefur mikiš gengiš į hérna varšandi śtlhlutun veišiheimilda, og stjórn, og varšandi żmsa hluti. Hérna hjį žessari einsleitu žjóš 300 žśs manns, og höfum ein ašgang aš aušlindinni. Hvernig ętli žaš sé žį ķ Noršursjónum?!

...jį sęll, segi ekki meira.

Aš vera bera žetta saman į žessum forsendum er ķ besta falli kjįnalegt.

Agnar J. 6.6.2012 kl. 01:10

2 identicon

Jį, Agnar, žaš er kannski ekki rétt aš bera saman Ķsland og ESB. Ķ ķslenska kerfinu hefa sjįvarśtvegsfyrirtęki veriš aš skila ebitu frį 5-15% undanfarinn įratug. Įn nišurgreišslu.

Sem er svipuš og eilķtiš lęgri įvöxtun en telst įsęttanleg fyrir fyrirtęki.

Engar sambęrilegar haldbęrar tölur er til fyrir ESB svęšiš, en nišurgreišslur nema frį 40% af heildarveršmęti sjįvarafla, og upp ķ žśsundir prósentna.

Žetta segir okkur, aš žaš sé fullkomlega rangt aš bera sama ESB hörmungina, og ķslenska kerfiš.

Žaš sem meira er, žaš eru til Ķslendingar sem vilja skipta.

Go figure.

Hilmar 6.6.2012 kl. 02:42

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband